Aan de Amsterdamse Grachten

lesprogramma in het kort

Een leuk, leerzaam en gevarieerd programma rond de klassieker “Aan de Amsterdamse Grachten”.  Robin, zelf Amsterdammer, zingt het liedje met de leerlingen en begeleidt op de akoestische gitaar. De leerlingen schrijven zelf coupletten en rappen die aan het eind van de dag in een kleine performance. Robin vertelt over de geschiedenis, de betekenis en de diversiteit van de stad aan de hand van beelden en filmfragmenten. De kinderen krijgen kleine opdrachten in de context van Amsterdam en maken samen een grote tekening waar de elementen van de liedtekst in terugkomen.


duur: Hele schooldag
vakgebieden: Muziek, taal, rekenen, wereldoriëntatie, creativiteit, burgerschap
thema: Amsterdam, grachten, cultuur en expressie

benodigdheden

  • gitaar 
  • digibord met foto’s van Amsterdam en de grachten
  • grote vellen papier (A3)
  • stiften, kleurpotloden, (evt scharen, lijm)
  • werkbladen taal en rekenen
  • papier voor naamkaartjes   

dagplanning

inloop & start

  • Robin stelt zichzelf voor met foto’s op het digibord.
  • De leerlingen maken een naambordje.
  • Robin zingt Aan de Amsterdamse grachten met gitaar. De tekst staat op het digibord. Wie wil mag meezingen.

introductie: “Heel mijn hart…” klassengesprek 

Met behulp van foto’s op het digibord bespreken we:

  • de grachten
  • bruggen en boten
  • de geschiedenis van Amsterdam
  • de functie van de stad als hoofdstad
  • het Paleis op de Dam
  • verschillende nationaliteiten en culturen
  • bekende plekken en musea
  • bekende Amsterdammers   

opdracht: mindmap

De leerlingen maken in groepjes van ongeveer 4 kinderen een ‘mind map’ over Amsterdam, waarin water, mensen, verkeer, kunst, dieren, gebouwen, muziek en voetbal mogelijke onderwerpen zijn:

fruit eten en pauze

film ‘Beppie’

We bekijken en bespreken een aantal fragmenten uit de documentaire film ‘Beppie’ uit 1965 van Johan van der Keuken.  

tekenen: “Daar waar de bomen dromen…”

De klas wordt verdeeld in groepen. Iedere groep krijgt een eigen thema.

mogelijke thema’s

  • water, boten, woonboten, eenden
  • straten, winkels en markten
  • bomen, dieren en ARTIS
  • mensen en lichtjes
  • huizen, paleizen en hoge gebouwen
  • verkeer: trams, fietsen en bussen
  • sport (Ajax)
  • Beppie

Alle tekeningen worden samengevoegd tot één groot kunstwerk.

lunchpauze

muziek: samen zingen & rappen

stap 1 – samen zingen

  • Het lied wordt opnieuw gespeeld
  • Het refrein verschijnt op het bord
  • De klas oefent het meezingen

stap 2 – eigen raptekst schrijven

De leerlingen schrijven individueel een korte rap van 2 à 3 zinnen.

Onderwerpen mogen zijn:

  • hun eigen straat
  • hun woonplaats
  • water
  • vriendschap
  • Amsterdam
  • iets grappigs of bijzonders

stap 3 – gezamenlijke performance

  • Enkele leerlingen rappen hun tekst
  • Daarna zingt de hele klas samen het refrein
  • Dit wordt herhaald

afsluiting: “Een bootje net als weleer…”

We bekijken samen de mindmaps van het begin van de dag en bespreken.

  • Wat weten we nu over Amsterdam?
  • Wat vonden we het meest bijzonder?
  • Wat is blijven hangen? 

reflectie op eigen woonplaats

Klassengesprek:

  • Wat maakt jullie eigen woonplaats bijzonder?
  • Zou daar ook een liedje over gemaakt kunnen worden?
  • Wat zijn verschillen met Amsterdam?
  • Wat lijkt juist op Amsterdam?

einde dag 

leerdoelen

De leerlingen:

  • leren over de stad Amsterdam en de grachten
  • oefenen met luisteren, spreken en samenwerken
  • vergroten hun woordenschat
  • oefenen rekenen in een betekenisvolle context
  • drukken zich creatief uit via tekenen, zingen en rappen
  • vergelijken hun eigen woonplaats met Amsterdam

extra opdrachten/elementen

taal

opdracht: schrijf een verhaaltje over wat je zou doen als je zelf een dag naar Amsterdam gaat. Met wie zou je gaan?

De verhaaltjes worden voor de klas voorgelezen.

context sommen:

bijvoorbeeld: Op de Herengracht varen x rondvaartboten, y watertaxi’s, z eenden, een brug en een politievaartuig. Hoeveel boten zijn er?

extra liedje

Robin zingt M’n Vlakke land (Brel) met de gitaar in een ‘vernederlandste’ vorm. Op het digibord staat de tekst.

Daarna bespreken ze het liedje.

  • Waar gaat het liedje over?
  • Zijn er moeilijke woorden? Wat betekenen ze?
  • Wat zegt de tekst over seizoenen en windrichtingen?

Eventueel zingt en speelt Robin het nog een keer.

differentiatie tussen groep 4 en 5

voor groep 4

  • meer visuele ondersteuning
  • kortere schrijfopdrachten
  • rekenen met concreet materiaal

voor groep 5

  • meer zelfstandigheid
  • uitgebreidere schrijfopdrachten
  • moeilijkere rekensommen
  • extra verantwoordelijkheid in groepjes

evaluatie

Aan het einde van de dag:

  • presenteren leerlingen hun kunstwerk
  • zingen ze samen het refrein
  • delen enkele leerlingen hun raptekst of verhaal

Robin observeert:

  • samenwerking
  • betrokkenheid
  • taalgebruik
  • creativiteit
  • deelname aan gesprekken en muziekactiviteiten